เช็กก่อนรับเงิน! วิธีคิดโอที ที่นายจ้างต้องจ่ายตามกฎหมายแรงงาน

JobFinFin สรุปให้

• วิธีคิดโอที ในวันทำงานปกติ ต้องได้รับไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
• ค่าทำงานในวันหยุดสำหรับพนักงานรายเดือนได้ 1 เท่า และพนักงานรายวันได้ 2 เท่า
• วิธีคิดค่าโอทีในวันหยุด สำหรับพนักงานรายเดือนและรายวัน ต้องได้รับ 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
• การทำงานล่วงเวลารวมกันต้องไม่เกิน 36 ชั่วโมงต่อสัปดาห์
• การทำงานล่วงเวลาเกิน 2 ชั่วโมง ต้องให้พนักงานพักอย่างน้อย 20 นาที

วิธีคิดโอที เรื่องใกล้ตัวของคนทำงาน เพราะการทำงานล่วงเวลาหรือโอที (Overtime) เป็นสิ่งที่พบเห็นได้บ่อย โดยเฉพาะในช่วงที่มีงานเร่งด่วนหรือโครงการที่ต้องรีบทำให้เสร็จทันกำหนดเวลา ตามกฎหมายแรงงานไทย การจ่ายค่าล่วงเวลาถือเป็นสวัสดิการและสิทธิขั้นพื้นฐานของลูกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าล่วงเวลาให้แก่ลูกจ้างที่ทำงานเกินเวลาที่กฎหมายกำหนด

บทความนี้ JobFinFin ช่วยอธิบายเกี่ยวกับวิธีคิดค่าโอทีตามกฎหมายแรงงาน เพื่อให้พนักงานเข้าใจสิทธิของตนและสามารถเช็คว่าได้รับค่าตอบแทนถูกต้องหรือไม่ค่ะ

วิธีคิดค่าโอที ทำงานล่วงเวลา ควรได้เงินเพิ่มเท่าไหร่ ?

วิธีคิดโอที ตามกฎหมายแรงงาน คือสิ่งที่มนุษย์เงินเดือนควรรู้ เพื่อรักษาสิทธิ์ของตัวเอง เพราะหลายคนต้องทำงานล่วงเวลาอยู่บ่อยครั้ง ทั้งการเคลียร์งานให้เสร็จ มีประชุมต่อหลังเลิกงาน หรือต้องมาทำงานในวันหยุด กฎหมายแรงงานไทยได้กำหนดอัตราค่าตอบแทนการทำงานล่วงเวลาไว้อย่างชัดเจน แบ่งเป็น 3 กรณีหลัก ได้แก่

    ทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ

การทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ ลูกจ้างมีสิทธิได้รับค่าล่วงเวลาไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันทำงานปกติ โดยสามารถคำนวณได้ดังนี้ค่ะ

    วิธีคิดโอทีสำหรับพนักงานรายเดือน

ตัวอย่าง พนักงานเงินเดือน 15,000 บาท ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง ทำโอที 3 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (15,000 ÷ 30 ÷ 8) × 1.5 × 3 = 62.5 × 1.5 × 3 = 281.25 บาท

    วิธีคิดโอทีสำหรับพนักงานรายวัน

ตัวอย่าง พนักงานค่าจ้างวันละ 350 บาท (อ้างอิงค่าแรงขั้นต่ำ 2568) ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง ทำโอที 2 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (350 ÷ 8) × 1.5 × 2 = 43.75 × 1.5 × 2 = 131.25 บาท

ตามกฎหมายแรงงานกำหนดให้พนักงานทั่วไปสามารถทำงานได้ไม่เกิน 8 ชั่วโมงต่อวัน หรือไม่เกิน 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ถ้าเกินกว่านี้ถือว่าเป็นการทำงานล่วงเวลาค่ะ

    ทำงานในวันหยุด

วิธีคิดค่าจ้างการทำงานในวันหยุด (ในช่วงเวลาทำงานปกติ) แตกต่างกันระหว่างพนักงานรายเดือนและพนักงานรายวัน ตามสิทธิการได้รับค่าจ้างในวันหยุดค่ะ

พนักงานรายเดือน (มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด) จะได้รับค่าตอบแทนเพิ่มอีก 1 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ (รวมเป็น 2 เท่า เพราะได้รับเงินเดือนอยู่แล้ว)

พนักงานรายวัน (ไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด) จะได้รับค่าตอบแทน 2 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ

    ทำงานล่วงเวลาในวันหยุด

การทำงานล่วงเวลาในวันหยุด หมายถึงการทำงานเกินกว่าเวลาทำงานปกติในวันที่เป็นวันหยุดของพนักงาน ทั้งวันหยุดประจำสัปดาห์ วันหยุดตามประเพณี หรือวันหยุดพักผ่อนประจำปี โดยทั้งพนักงานรายเดือนกับพนักงานรายวันต้องได้รับค่าล่วงเวลาในอัตรา 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมงในวันและเวลาทำงานปกติ

อ่านเพิ่มเติม: วันหยุด 2568 อัปเดตล่าสุด เช็กปฏิทินวันหยุดราชการ วันหยุดยาว​

    วิธีคิดโอทีสำหรับพนักงานรายเดือน

ตัวอย่าง พนักงานเงินเดือน 15,000 บาท ทำโอทีในวันหยุด 4 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (15,000 ÷ 30 ÷ 8) × 3 × 4 = 62.5 × 3 × 4 = 750 บาท

    วิธีคิดโอทีสำหรับพนักงานรายวัน

ตัวอย่าง พนักงานค่าจ้างวันละ 350 บาท ทำโอทีในวันหยุด 3 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (350 ÷ 8) × 3 × 3 = 43.75 × 3 × 3 = 393.75 บาท

พนักงานรายเดือนกับรายวัน มีวิธีคิดโอทีต่างกันไหม ?

พนักงานรายเดือนและพนักงานรายวันมีวิธีคิดโอทีที่แตกต่างกัน โดยความแตกต่างหลักอยู่ที่สิทธิการได้รับค่าจ้างในวันหยุด พนักงานรายเดือนมีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด ในขณะที่พนักงานรายวันไม่มีสิทธิดังกล่าว ส่งผลต่ออัตราค่าตอบแทนการทำงานในวันหยุดค่ะ

    วิธีคิดโอทีพนักงานรายเดือน

พนักงานรายเดือนมีวิธีคิดโอทีโดยเริ่มจากการแปลงเงินเดือนให้เป็นค่าจ้างต่อวันและต่อชั่วโมงก่อน มักใช้เงินเดือนหารด้วย 30 วัน เพื่อให้ได้ค่าจ้างรายวัน และนำค่าจ้างรายวันหารด้วย 8 ชั่วโมง เพื่อให้ได้ค่าจ้างรายชั่วโมง แล้วนำไปคูณกับอัตราค่าล่วงเวลาที่กำหนดตามกฎหมายค่ะ

    ตัวอย่างการคำนวณค่าล่วงเวลาพนักงานรายเดือน

พนักงานรายเดือนได้รับเงินเดือน 24,000 บาท ทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ 1 ชั่วโมง

1. คำนวณค่าจ้างรายวัน 24,000 ÷ 30 = 800 บาท/วัน
2. คำนวณค่าจ้างรายชั่วโมง 800 ÷ 8 = 100 บาท/ชั่วโมง
3. คำนวณค่าล่วงเวลา 100 × 1.5 × 1 = 150 บาท

พนักงานต้องได้รับค่าล่วงเวลา 150 บาท เพิ่มเติมจากเงินเดือน 24,000 บาทค่ะ

    วิธีคิดโอทีพนักงานรายวัน

สำหรับพนักงานรายวัน วิธีคิดโอทีจะคำนวณจากอัตราค่าจ้างรายวัน พิจารณาจากจำนวนชั่วโมงการทำงานที่เกินเวลาปกติในวันทำงาน โดยใช้สูตรนี้ค่ะ

ตัวอย่างการคำนวณค่าล่วงเวลาพนักงานรายวัน

พนักงานรายวันได้รับค่าจ้างวันละ 400 บาท ทำงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ 3 ชั่วโมง

1. คำนวณค่าจ้างรายชั่วโมง 400 ÷ 8 = 50 บาท/ชั่วโมง
2. คำนวณค่าล่วงเวลา 50 × 1.5 × 3 = 225 บาท

พนักงานรายวันต้องได้รับค่าล่วงเวลา 225 บาท เพิ่มจากค่าจ้างปกติ 400 บาทค่ะ

ทำงานวันหยุด มีวิธีคิดค่าโอทีแบบไหนบ้าง ?

การทำงานในวันหยุดมีวิธีคิดค่าโอทีที่แตกต่างกันขึ้นอยู่กับประเภทของพนักงาน (รายวันหรือรายเดือน) และช่วงเวลาที่ทำงาน (ในเวลาทำงานปกติหรือนอกเวลาทำงานปกติ) สามารถแบ่งได้ดังนี้

    การคิดค่าแรงพนักงานรายวันเมื่อทำงานวันหยุด

สำหรับพนักงานรายวันที่ไม่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุด เมื่อต้องมาทำงานในวันหยุด ได้รับค่าทำงานในวันหยุดไม่น้อยกว่า 2 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ คำนวณได้ดังนี้ค่ะ

ตัวอย่าง พนักงานรายวัน ค่าจ้างวันละ 350 บาท ทำงานในวันหยุด 8 ชั่วโมง

• วิธีคิดโอที (350 ÷ 8) × 2 × 8 = 43.75 × 2 × 8 = 700 บาท

ทำงานล่วงเวลาในวันหยุด (หลังเวลาทำงานปกติ) ได้รับค่าตอบแทน 3 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ

ตัวอย่าง พนักงานรายวัน ค่าจ้างวันละ 350 บาท ทำโอทีในวันหยุด 4 ชั่วโมง

• วิธีคิดโอที (350 ÷ 8) × 3 × 4 = 43.75 × 3 × 4 = 525 บาท

    การคิดค่าแรงพนักงานรายเดือนเมื่อทำงานวันหยุด

สำหรับพนักงานรายเดือนที่มีสิทธิได้รับค่าจ้างในวันหยุดอยู่แล้ว เมื่อต้องมาทำงานในวันหยุด ได้รับค่าทำงานในวันหยุดเพิ่มอีก 1 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ คำนวณได้ดังนี้

ตัวอย่าง พนักงานเงินเดือน 15,000 บาท ทำงานในวันหยุด 8 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (15,000 ÷ 30 ÷ 8) × 1 × 8 = 62.5 × 1 × 8 = 500 บาท

ทำงานล่วงเวลาในวันหยุด (หลังเวลาทำงานปกติ) ได้รับค่าตอบแทน 3 เท่าของค่าจ้างในวันทำงานปกติ

ตัวอย่าง พนักงานเงินเดือน 15,000 บาท ทำโอทีในวันหยุด 3 ชั่วโมง

• วิธีคิดค่าโอที (15,000 ÷ 30 ÷ 8) × 3 × 3 = 62.5 × 3 × 3 = 562.5 บาท

นายจ้างไม่จ่ายโอที หรือจ่ายไม่ตรงตามกฎหมาย ทำอะไรได้บ้าง ?

การเข้าใจวิธีคิดโอทีเป็นขั้นตอนแรกในการรักษาสิทธิ์ของตัวเอง แต่ถ้าพบว่านายจ้างไม่จ่ายค่าล่วงเวลา หรือจ่ายไม่ครบตามที่กฎหมายกำหนด พนักงานสามารถดำเนินการเพื่อเรียกร้องค่าตอบแทนที่ควรได้รับ มีแนวทางดังนี้

    ข้อกำหนดเรื่องการทำงานล่วงเวลา

ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน การให้พนักงานทำงานล่วงเวลาต้องได้รับความยินยอมจากพนักงานก่อน และนายจ้างมีหน้าที่จ่ายค่าตอบแทนตามอัตราที่กฎหมายระบุไว้ การจ่ายค่าล่วงเวลาและค่าทำงานในวันหยุดต้องจ่ายพร้อมกับรอบการจ่ายค่าจ้างปกติค่ะ

1. ค่าล่วงเวลาในวันทำงานปกติ ไม่น้อยกว่า 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง
2. ค่าทำงานในวันหยุด สำหรับพนักงานรายเดือนได้รับเพิ่มไม่น้อยกว่า 1 เท่า และพนักงานรายวันได้รับไม่น้อยกว่า 2 เท่าของค่าจ้าง
3. ค่าล่วงเวลาในวันหยุด ไม่น้อยกว่า 3 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง

    การรวบรวมหลักฐานเมื่อไม่ได้รับค่าโอที

ก่อนดำเนินการร้องเรียน ขั้นตอนที่ขาดไม่ได้คือการรวบรวมหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการทำงานล่วงเวลาให้ได้มากที่สุด หลักฐานเหล่านี้ช่วยสนับสนุนคำร้องเรียนวิธีคิดค่าโอทีให้มีน้ำหนักและน่าเชื่อถือมากขึ้นค่ะ

• บันทึกเวลาเข้า-ออกงาน เอกสารตอกบัตร ภาพถ่าย หรือข้อมูลจากระบบสแกนนิ้ว
• หลักฐานการสั่งงาน อีเมล ข้อความแชท หรือเอกสารที่แสดงว่าได้รับมอบหมายให้ทำงานนอกเวลาปกติ
• สลิปเงินเดือน เพื่อแสดงยอดเงินค่าล่วงเวลาที่ได้รับจริง (หรือยอดที่ไม่ได้รับ)
• สัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน เอกสารที่ระบุเงื่อนไขการจ้างงานกับกฎระเบียบเรื่องการทำงานล่วงเวลา
• พยานบุคคล เพื่อนร่วมงานที่สามารถให้การยืนยันเรื่องการทำงานล่วงเวลาได้

ควรเก็บหลักฐานเหล่านี้อย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง เพื่อให้เห็นรูปแบบการทำงานกับปัญหาการจ่ายค่าตอบแทนที่ไม่ถูกต้องค่ะ

    ช่องทางการร้องเรียนเมื่อถูกเอาเปรียบ

ถ้าการพูดคุยกับนายจ้างหรือฝ่ายบุคคลเรื่องวิธีคิดโอทีไม่เป็นผล พนักงานสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนผ่านหน่วยงานของรัฐได้หลายช่องทาง การร้องเรียนนี้ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย ทำให้นายจ้างไม่สามารถเลิกจ้างหรือกลั่นแกล้งพนักงานจากการใช้สิทธิ์ได้ค่ะ

1. ก่อนดำเนินการร้องเรียน ควรพูดคุยกับนายจ้างหรือฝ่าย HR เพื่อแก้ไขปัญหาภายในองค์กรก่อน
2. สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัด หรือ สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเขตพื้นที่ ในพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่
3. ศูนย์บริการประชาชนกระทรวงแรงงาน (สายด่วนกระทรวงแรงงาน โทร 1506)
4. ศูนย์ดำรงธรรม (สายด่วนโทร 1567)
5. ศูนย์ร้องทุกข์รัฐบาล (สายด่วน โทร 1111)
6. ยื่นฟ้องต่อศาลแรงงาน ถ้าการเจรจาไม่สำเร็จ สามารถยื่นฟ้องต่อศาลแรงงานได้ และหากถูกเลิกจ้างอย่างไม่เป็นธรรม สามารถเรียกร้องเงินชดเชยเลิกจ้างได้ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการฟ้องร้อง

การรู้วิธีคิดโอทีและช่องทางการร้องเรียนเหล่านี้ ช่วยให้พนักงานรักษาสิทธิ์ของตัวเองได้ ถ้าต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ไม่เป็นธรรมในที่ทำงานค่ะ

สรุป

วิธีคิดโอที ตามกฎหมายแรงงานไทยมีความแตกต่างกันตามวันและลักษณะการทำงาน โดยแบ่งตามประเภทของพนักงานคือ พนักงานรายเดือนกับพนักงานรายวัน ที่มีอัตราค่าตอบแทนที่ต้องได้รับตามกฎหมายแตกต่างกัน ดังนี้ค่ะ

พนักงานควรเช็ควิธีคิดค่าโอทีให้ถูกต้อง และถ้าพบว่านายจ้างไม่จ่ายหรือจ่ายไม่ตรงตามกฎหมาย สามารถรวบรวมหลักฐานและร้องเรียนต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ เพื่อเรียกร้องสิทธิที่ควรได้รับตามกฎหมายค่ะ