มนุษย์เงินเดือนต้องรู้ เงินเดือนโดนหักประกันสังคมไปไหน ใช้สิทธิอะไรได้บ้าง

หลายคนสงสัยหรือไม่ว่าทำไมทุกๆ เดือน เงินเดือนมักจะถูกหักออกบางส่วน โดยทางบริษัทจะมีการแจกแจงรายละเอียดถึงเงินตรงนี้ไว้ว่าเป็นเงินที่ถูกหักเข้าประกันสังคม ไปจากรายได้ แต่เงินจำนวนนี้ไม่ได้หายไปไหนเพราะถูกนำเข้าสู่ระบบเป็น เงินสมทบประกันสังคม เพื่อรองรับความคุ้มครองในด้านต่างๆ ของผู้ประกันตน ไม่ว่าจะเป็นการรักษาพยาบาล การว่างงาน การคลอดบุตรหรือเงินชราภาพ ซึ่งทั้งหมดเกี่ยวข้องกับ สิทธิประกันสังคม ที่มนุษย์เงินเดือนควรรู้และใช้ให้คุ้มค่า

ส่วนใครที่ยังสงสัยว่า ประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์ คำนวณจากฐานเงินเดือนอย่างไร รวมถึงเงินที่ถูกหักในแต่ละเดือนนำไปใช้ด้านไหนบ้าง หัวข้อต่อไปจะพาไปดูรายละเอียดให้เข้าใจแบบชัดเจนมากขึ้น 

​

ทำไมพนักงานประจำถึงถูกหักเงินประกันสังคมออกจากเงินเดือนทุกเดือน

สำหรับพนักงานประจำที่อยู่ในระบบประกันสังคมมาตรา 33 จะถูกหักประกันสังคมจากค่าจ้างทุกเดือน เพราะกฎหมายกำหนดให้ลูกจ้าง นายจ้าง และรัฐบาลร่วมกันส่งเงินเข้ากองทุนประกันสังคม เงินส่วนนี้ทำหน้าที่คล้ายหลักประกันพื้นฐานสำหรับคนทำงานเมื่อเกิดเหตุที่ส่งผลต่อรายได้หรือการดำเนินชีวิต ผู้ประกันตนจะสามารถขอรับความคุ้มครองตามเงื่อนไขที่กำหนดได้

จุดสำคัญ คือ เงินที่ถูกหักไม่ได้เป็นเพียงค่าใช้จ่ายรายเดือน แต่ถูกนำไปสนับสนุนความคุ้มครองหลายด้าน เช่น การเจ็บป่วย การคลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพ รวมถึงกรณีว่างงานจึงช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายหรือชดเชยรายได้ในช่วงที่ผู้ประกันตนได้รับผลกระทบจากเหตุเหล่านี้

ระบบนี้ยังไม่ได้ให้ลูกจ้างเป็นผู้รับภาระเพียงฝ่ายเดียว เพราะนายจ้างต้องส่งเงินสมทบเข้ากองทุนด้วยขณะที่รัฐบาลมีส่วนร่วมสมทบตามอัตราที่กำหนด ดังนั้นเงินที่เห็นว่าถูกหักออกจากสลิปเงินเดือนทุกเดือนจึงเป็นส่วนหนึ่งของระบบความคุ้มครองระยะยาวที่ผู้ประกันตนสามารถใช้สิทธิได้เมื่อเข้าเงื่อนไข

ประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์ ของเงินเดือน และนายจ้างต้องจ่ายร่วมด้วยเท่าไร

สำหรับผู้ประกันตนมาตรา 33 หากสงสัยว่าประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์ ปัจจุบันในปี 2569 ลูกจ้างจ่ายเงินสมทบในอัตรา 5% ของค่าจ้างโดยมีฐานค่าจ้างสูงสุดสำหรับคำนวณเงินสมทบอยู่ที่ 17,500 บาทต่อเดือน ส่งผลให้ลูกจ้างจ่ายสูงสุดไม่เกิน 875 บาทต่อเดือน แม้จะได้รับเงินเดือนสูงกว่า 17,500 บาทก็ตาม

ตัวอย่างเช่น เงินเดือน 10,000 บาทจะถูกนำมาคำนวณ 5% เท่ากับ 500 บาท หากเงินเดือน 15,000 บาทจะจ่าย 750 บาท ส่วนผู้ที่มีเงินเดือนตั้งแต่ 17,500 บาทขึ้นไปจะจ่ายสูงสุด 875 บาท เนื่องจากถึงเพดานฐานค่าจ้างที่กำหนดไว้แล้ว

ในส่วนของนายจ้างก็ต้องจ่ายสมทบในอัตรา 5% เช่นเดียวกับลูกจ้าง หมายความว่าหากพนักงานส่งเงินเดือนละ 875 บาท นายจ้างจะสมทบเพิ่มอีก 875 บาท ไม่ได้หักเงินจำนวนนี้เพิ่มเติมจากค่าจ้างของพนักงาน นอกจากนี้รัฐบาลยังร่วมสมทบในอัตรา 2.75% เพื่อสนับสนุนกองทุน ทำให้ระบบประกันสังคมเป็นการร่วมจ่ายจากทั้งสามฝ่ายไม่ใช่เงินที่มาจากลูกจ้างเพียงอย่างเดียว

เงินสมทบประกันสังคม ที่จ่ายทุกเดือนถูกนำไปใช้กับเรื่องอะไรบ้าง

เงินสมทบประกันสังคมที่ลูกจ้างถูกหักจากค่าจ้างในแต่ละเดือนไม่ได้ถูกนำไปใช้เฉพาะค่ารักษาพยาบาล แต่ถูกจัดเข้าสู่กองทุนเพื่อรองรับความคุ้มครองของผู้ประกันตนใน 7 กรณีหลัก ได้แก่ เจ็บป่วยหรือประสบอันตราย คลอดบุตร ทุพพลภาพ เสียชีวิต สงเคราะห์บุตร ชราภาพและว่างงาน ซึ่งแต่ละกรณีมีหลักเกณฑ์ระยะเวลาการส่งเงินสมทบและเงื่อนไขการรับประโยชน์ทดแทนแตกต่างกัน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ เมื่อเจ็บป่วยผู้ประกันตนสามารถเข้ารับการรักษาตามสถานพยาบาลที่กำหนด เมื่อคลอดบุตรสามารถขอรับประโยชน์ทดแทนตามหลักเกณฑ์หรือเมื่อออกจากงานและเข้าเงื่อนไขว่างงานก็สามารถขอรับเงินทดแทนรายได้ได้ ส่วนเงินที่เกี่ยวข้องกับชราภาพจะมีความสำคัญในระยะยาว เพราะเชื่อมโยงกับเงินบำเหน็จหรือบำนาญหลังสิ้นสุดการทำงาน

ดังนั้นการรู้สิทธิประกันสังคมของตัวเองจึงสำคัญไม่แพ้การตรวจสอบยอดที่ถูกหักในสลิปเงินเดือน เพราะเงินที่จ่ายทุกเดือนสามารถกลับมาเป็นความคุ้มครองในหลายช่วงของชีวิต ตั้งแต่ช่วงทำงาน มีครอบครัว ว่างงานไปจนถึงวัยเกษียณ การเข้าใจว่าเงินถูกนำไปใช้ด้านใดบ้างจึงช่วยให้ใช้สิทธิที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสมและไม่พลาดประโยชน์ที่ควรได้รับนั้นเอง

หากลาออกหรือเปลี่ยนงาน เงินที่เคยถูกหักประกันสังคมจะหายไปหรือไม่

เมื่อพนักงานลาออกหรือเปลี่ยนงานเงินที่เคยหักประกันสังคมไม่ได้หายไปพร้อมกับการสิ้นสุดการทำงาน เพราะสำนักงานประกันสังคมยังเก็บประวัติการส่งเงินสมทบและระยะเวลาการเป็นผู้ประกันตนไว้ ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้ประกอบการพิจารณาสิทธิประโยชน์ตามหลักเกณฑ์ เช่น สิทธิกรณีชราภาพรวมถึงการนับระยะเวลาส่งเงินสมทบสำหรับสิทธิอื่นที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตามเงินที่เคยจ่ายไม่ใช่บัญชีเงินฝากส่วนตัวที่สามารถถอนออกทั้งหมดได้ทันทีหลังลาออกแต่เป็นเงินในระบบกองทุนที่ให้ความคุ้มครองตามเงื่อนไขของแต่ละกรณี

หากเปลี่ยนไปทำงานกับบริษัทใหม่และกลับมาเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 การส่งเงินสมทบก็สามารถดำเนินต่อภายใต้ประวัติเดิมไม่ได้เริ่มต้นใหม่ทั้งหมด ส่วนผู้ที่ลาออกแล้วไม่ได้ทำงานประจำต่อหากต้องการรักษาความคุ้มครองสามารถพิจารณาสมัครมาตรา 39 โดยผู้สมัครต้องเคยเป็นมาตรา 33 ส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 12 เดือนภายใน 36 เดือนก่อนสิ้นสภาพ และยื่นสมัครภายใน 6 เดือนนับจากออกจากงานตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ผู้ประกันตนสามารถตรวจสอบยอดเงินที่จ่ายและประวัติการส่งเงินได้อย่างไร

มนุษย์เงินเดือนควรตรวจสอบเงินสมทบประกันสังคมเป็นระยะเพื่อดูว่านายจ้างนำส่งข้อมูลครบตามเดือนที่ทำงานหรือไม่ โดยสามารถตรวจสอบผ่านระบบ e-Self Service ของสำนักงานประกันสังคม หลังเข้าสู่ระบบให้เลือกเมนูข้อมูลการส่งเงินสมทบจากนั้นเลือกรายการมาตรา 33/39 และเลือกปีที่ต้องการตรวจสอบ ระบบจะแสดงรายละเอียดการนำส่งเงินสมทบย้อนหลังทำให้สามารถตรวจสอบได้ว่าแต่ละเดือนมีการนำส่งข้อมูลเข้าระบบเรียบร้อยหรือไม่

สำนักงานประกันสังคมยังมีช่องทางดิจิทัลอย่างแอปพลิเคชัน SSO Plus ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้ผู้ประกันตนเข้าถึงข้อมูลและบริการด้านประกันสังคมของตนเองได้สะดวกขึ้น หากพบว่าประวัติการส่งเงินไม่ตรงกับสลิปเงินเดือนมีบางเดือนหายไปหรือข้อมูลสถานะผู้ประกันตนผิดปกติไม่ควรปล่อยไว้นาน ควรตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลของบริษัทก่อนหากยังไม่ได้รับคำตอบที่ชัดเจนสามารถติดต่อสำนักงานประกันสังคมพื้นที่ จังหวัด หรือสาขา รวมถึงสายด่วน 1506 เพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติม

สิทธิประกันสังคม ที่มนุษย์เงินเดือนควรรู้และใช้ให้ครบเมื่อเข้าเงื่อนไข

การส่งเงินทุกเดือนไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะเวลาป่วย เพราะสิทธิประกันสังคมสำหรับผู้ประกันตนมาตรา 33 ครอบคลุมประโยชน์ทดแทนหลัก 7 กรณี ได้แก่ เจ็บป่วยหรือประสบอันตราย ทุพพลภาพ เสียชีวิต คลอดบุตร สงเคราะห์บุตร ชราภาพ รวมถึงว่างงาน ซึ่งเป็นความคุ้มครองที่รองรับสถานการณ์ต่างๆ ตั้งแต่ช่วงที่ยังทำงานไปจนถึงหลังสิ้นสุดชีวิตการทำงาน

ตัวอย่างเช่น เมื่อเจ็บป่วยสามารถใช้บริการทางการแพทย์ตามหลักเกณฑ์ของประกันสังคม ผู้ที่มีบุตรอาจมีสิทธิเกี่ยวกับการคลอดหรือเงินสงเคราะห์บุตรหากต้องออกจากงานก็อาจได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีว่างงานเมื่อมีคุณสมบัติครบ ขณะที่ผู้ที่ส่งเงินสมทบสะสมเป็นเวลานานยังมีสิทธิกรณีชราภาพตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดแต่ละสิทธิจะกำหนดระยะเวลาการส่งเงินสมทบ เอกสาร และเงื่อนไขการขอรับประโยชน์แตกต่างกันจึงควรตรวจสอบก่อนยื่นทุกครั้ง

ดังนั้นมนุษย์เงินเดือนไม่ควรรู้เพียงว่าประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์หรือแต่ละเดือนเสียเงินเท่าไรเท่านั้น แต่ควรรู้ด้วยว่าตัวเองมีความคุ้มครองอะไรอยู่บ้างเมื่อเกิดเหตุที่เข้าเงื่อนไขจะได้ยื่นใช้สิทธิได้ตรงเวลาไม่พลาดประโยชน์จากเงินที่ส่งเข้าระบบมาตลอดช่วงการทำงาน

ความคุ้มครองกรณีเจ็บป่วย คลอดบุตร ว่างงาน ทุพพลภาพ และเสียชีวิต

ความคุ้มครองของผู้ประกันตนมาตรา 33 ครอบคลุมเหตุการณ์สำคัญที่อาจกระทบทั้งค่าใช้จ่ายและรายได้ระหว่างการทำงาน โดยกรณีเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายที่ไม่ได้เกิดจากการทำงานผู้ประกันตนสามารถเข้ารับบริการทางการแพทย์ตามหลักเกณฑ์ของประกันสังคม ส่วนกรณีคลอดบุตรจะมีความคุ้มครองเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการคลอดรวมถึงเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตรตามเงื่อนไขที่กำหนด 

กรณีว่างงาน ผู้ที่สิ้นสุดการจ้างงานและมีคุณสมบัติครบอาจขอรับเงินทดแทนระหว่างว่างงานได้ โดยสิทธิและระยะเวลาที่ได้รับจะขึ้นอยู่กับสาเหตุของการออกจากงานและเงื่อนไขการส่งเงินสมทบ หากเกิดภาวะทุพพลภาพจนกระทบต่อความสามารถในการทำงาน ระบบยังมีทั้งการรักษาพยาบาลและเงินทดแทนการขาดรายได้ขณะที่กรณีเสียชีวิต ทายาทหรือผู้มีสิทธิตามหลักเกณฑ์อาจได้รับค่าทำศพและเงินสงเคราะห์ตามระยะเวลาการส่งเงินสมทบ ดังนั้นสิทธิประกันสังคมเหล่านี้จึงทำหน้าที่เป็นหลักประกันในช่วงที่รายได้หรือชีวิตการทำงานได้รับผลกระทบ ผู้ประกันตนควรตรวจสอบเงื่อนไขของแต่ละกรณีก่อนยื่นขอรับประโยชน์เพราะระยะเวลาส่งเงินสมทบและหลักฐานที่ใช้ไม่ได้เหมือนกันทุกสิทธิ

เงินชราภาพกับเงื่อนไขการรับบำเหน็จหรือบำนาญเมื่อถึงวัยเกษียณ

เงินบางส่วนที่ถูกหักประกันสังคมในช่วงที่ยังทำงานมีส่วนเกี่ยวข้องกับความคุ้มครองกรณีชราภาพ ซึ่งจะพิจารณาจากจำนวนเดือนที่ผู้ประกันตนส่งเงินสมทบประกันสังคมรวมถึงอายุและสถานะการเป็นผู้ประกันตน ไม่ได้พิจารณาเพียงว่าประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์จากเงินเดือนในแต่ละเดือนเท่านั้น ปัจจุบันผู้ที่ส่งเงินสมทบกรณีชราภาพไม่ครบ 180 เดือน เมื่ออายุครบ 55 ปีบริบูรณ์และสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน จะเข้าเงื่อนไขรับ เงินบำเหน็จชราภาพ ซึ่งเป็นการจ่ายเงินก้อนครั้งเดียว ส่วนผู้ที่ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 180 เดือน หรือ 15 ปีขึ้นไป ไม่จำเป็นต้องส่งติดต่อกัน และมีอายุครบ 55 ปีพร้อมสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน จะเข้าเงื่อนไขรับเงินบำนาญชราภาพเป็นรายเดือนตลอดชีวิตโดยสำนักงานประกันสังคมยืนยันว่าเกณฑ์อายุรับสิทธิชราภาพยังคงอยู่ที่ 55 ปี สำหรับผู้ที่ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน เงินบำนาญจะคำนวณในอัตรา 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายที่ใช้เป็นฐานคำนวณเงินสมทบ หากส่งเกิน 180 เดือน อัตราบำนาญจะเพิ่มอีก 1.5% ต่อทุกระยะเวลา 12 เดือนที่ส่งเพิ่มจึงเห็นได้ว่าจำนวนปีที่อยู่ในระบบมีผลโดยตรงต่อเงินที่จะได้รับหลังสิ้นสุดการทำงาน

วิธีตรวจสอบสถานะผู้ประกันตน โรงพยาบาล และข้อมูลการส่งเงินของตนเอง

ผู้ประกันตนสามารถตรวจสอบข้อมูลของตัวเองได้โดยไม่ต้องรอเอกสารจากฝ่ายบุคคลผ่านระบบ e-Self Service ของสำนักงานประกันสังคมหรือแอปพลิเคชัน SSO Plus หลังเข้าสู่ระบบแล้วสามารถดูสถานะการเป็นผู้ประกันตน ตรวจสอบสถานพยาบาลตามสิทธิ รวมถึงดูประวัติเงินสมทบประกันสังคมที่ถูกนำส่งในแต่ละช่วงเวลาได้ ระบบ e-Self Service ยังรองรับการดูใบรับรองสิทธิการเป็นผู้ประกันตนและติดตามสถานะคำขอบางประเภทได้ด้วย

สำหรับ SSO Plus สามารถใช้ตรวจสอบสถานพยาบาล ยอดเงินชราภาพ ประวัติการส่งเงินสมทบ ยอดสิทธิทันตกรรม รวมถึงทดลองคำนวณบำเหน็จหรือบำนาญได้จากโทรศัพท์ จึงเหมาะกับการเช็กข้อมูลเป็นประจำ หากพบว่าเดือนที่ส่งเงินไม่ครบ สถานะไม่ตรงกับการทำงานจริง หรือโรงพยาบาลที่แสดงไม่ตรงกับข้อมูลที่เลือกไว้ ควรรีบติดต่อสำนักงานประกันสังคมหรือสายด่วน 1506 เพื่อให้ตรวจสอบก่อนที่จะต้องใช้สิทธิประกันสังคมจริงเพราะข้อมูลที่ถูกต้องจะช่วยลดปัญหาเมื่อต้องยื่นขอรับประโยชน์ทดแทนในภายหลัง

สรุปเรื่องเงินเดือนถูกหักประกันสังคม พร้อมความคุ้มครองที่มนุษย์เงินเดือนควรรู้

การที่มนุษย์เงินเดือนถูกหักประกันสังคมทุกเดือนไม่ได้หมายความว่าเงินส่วนนี้หายไปแต่เป็นการร่วมส่งเงินเข้าสู่ระบบเพื่อสร้างความคุ้มครองเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่กระทบต่อสุขภาพ รายได้หรือการใช้ชีวิต สิ่งที่ควรรู้จึงไม่ได้มีเพียงว่า ประกันสังคมหักกี่เปอร์เซ็นต์ หรือแต่ละเดือนถูกหักเงินเท่าไร แต่ควรรู้ด้วยว่าตัวเองอยู่ในมาตราใด นายจ้างส่งเงินครบหรือไม่ ใช้โรงพยาบาลใดและมีสิทธิอะไรที่สามารถขอรับได้เมื่อเข้าเงื่อนไข การตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้เป็นระยะจะช่วยลดโอกาสพลาดสิทธิโดยเฉพาะช่วงเปลี่ยนงาน ลาออก ว่างงาน หรือใกล้ถึงช่วงขอรับเงินชราภาพ 

สำหรับมนุษย์เงินเดือน ประกันสังคมจึงไม่ควรมองเป็นเพียงยอดหักในสลิปเงินเดือน แต่ควรมองเป็นความคุ้มครองที่ติดตัวตลอดช่วงการทำงานการรู้เงื่อนไขและติดตามข้อมูลของตัวเองให้ครบจะช่วยให้เงินที่ส่งเข้าระบบทุกเดือนเกิดประโยชน์ได้อย่างเต็มที่

​