Growth Mindset คืออะไร? 5 เทคนิคสำหรับหัวหน้างานในการพัฒนาทีม

เคยไหม? เมื่อลูกทีมทำงานผิดพลาด เราอาจเผลอคิดว่า “ทำไมเรื่องแค่นี้ถึงทำไม่ได้” หรือเมื่อเจอสถานการณ์ที่ไม่เคยรับมือมาก่อน ก็เลือกทำตามวิธีเดิมเพราะคิดว่าวิธีใหม่อาจไม่เวิร์ก แต่สำหรับหัวหน้างาน วิธีคิดเหล่านี้ไม่ได้ส่งผลแค่กับตัวเรา เพราะพฤติกรรมของหัวหน้ามีส่วนสำคัญต่อวิธีคิดและการทำงานของคนในทีมด้วย
แนวคิด Growth Mindset จึงเป็นสิ่งที่หัวหน้างานควรให้ความสำคัญ เพราะช่วยให้มองว่าความสามารถและทักษะสามารถพัฒนาได้จากการเรียนรู้ ความผิดพลาด และประสบการณ์ ไม่ใช่สิ่งที่ตัดสินว่าใคร “เก่ง” หรือ “ไม่เก่ง” ตั้งแต่แรก
เมื่อหัวหน้าแสดงให้ทีมเห็นว่า การลองผิดลองถูก การรับ Feedback และการเรียนรู้จากปัญหาเป็นเรื่องปกติ ก็ช่วยสร้างบรรยากาศที่ทำให้ลูกทีมกล้าพัฒนาตัวเองมากขึ้น และทำให้หัวหน้าเป็นตัวอย่างที่ดีของวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร
Growth Mindset คืออะไร? เข้าใจง่ายใน 1 นาที
Growth Mindset คือ กรอบความคิดที่เชื่อว่าความสามารถ ความรู้ และทักษะของคนสามารถพัฒนาได้ผ่านการเรียนรู้ ความพยายาม และการฝึกฝน ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่กำหนดตายตัวตั้งแต่เกิด
สำหรับหัวหน้างาน Growth Mindset ไม่ได้หมายถึงการต้องเป็นคนที่รู้ทุกเรื่อง แต่คือการพร้อมยอมรับว่า “ตัวเองก็ยังเรียนรู้ได้” เช่น เมื่อเจอปัญหาใหม่แทนที่จะบอกว่า “วิธีนี้ไม่เคยทำมาก่อน คงทำไม่ได้” อาจเปลี่ยนเป็น “เราลองหาวิธีอื่นและเรียนรู้เพิ่มเติมกันได้”
แนวคิดนี้ไม่ได้สำคัญเฉพาะกับการพัฒนาตัวเองเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทต่อการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร โดยข้อมูลจาก สถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการส่งเสริมกรอบคิดที่เปิดกว้างต่อการเรียนรู้ ซึ่งช่วยสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพของบุคลากร
Growth Mindset ต่างจาก Fixed Mindset อย่างไร?
Fixed Mindset คือ กรอบความคิดที่มองว่าความสามารถและความเก่งของคนค่อนข้างตายตัว จึงอาจหลีกเลี่ยงงานที่ยาก ไม่กล้าลองวิธีใหม่ หรือรู้สึกว่าความผิดพลาดเป็นสิ่งที่สะท้อนว่าตัวเองไม่มีความสามารถ
ส่วน Growth Mindset คือ การมองว่าความสามารถสามารถพัฒนาได้ จึงพร้อมรับความท้าทาย เรียนรู้จากข้อผิดพลาด และนำ Feedback มาปรับปรุงตัวเอง
สำหรับหัวหน้า ความแตกต่างนี้สามารถเห็นได้จากวิธีรับมือกับปัญหา เช่น
Fixed Mindset : “ลูกทีมคนนี้ไม่เก่งเรื่องนี้เลย”
Growth Mindset : “ลูกทีมยังทำเรื่องนี้ได้ไม่ดี เราจะช่วยเขาพัฒนาอย่างไรได้บ้าง”
หรือเมื่อหัวหน้าทำงานผิดพลาด
Fixed Mindset : “เราพลาดเรื่องนี้ไม่ได้อีกแล้ว”
Growth Mindset : “ครั้งนี้พลาดตรงไหน และครั้งหน้าจะปรับวิธีทำงานอย่างไร”
ทำไม Growth Mindset จึงสำคัญสำหรับหัวหน้างาน?
หัวหน้าไม่ได้มีหน้าที่เพียงมอบหมายงานหรือติดตามผลลัพธ์ แต่ยังมีส่วนสำคัญในการสร้างบรรยากาศและวิธีการทำงานของทีม หากหัวหน้าเปิดรับความคิดเห็นและมองความผิดพลาดเป็นโอกาสในการเรียนรู้ ลูกทีมก็มีแนวโน้มที่จะกล้าพูด กล้าถาม และกล้าลองสิ่งใหม่มากขึ้น
Growth Mindset ยังช่วยให้หัวหน้ารับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ดีขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเทคโนโลยีใหม่ วิธีการทำงานใหม่ หรือทักษะที่ทีมจำเป็นต้องเรียนรู้เพิ่มเติม เพราะหัวหน้าเองก็พร้อมที่จะ Reskill และ Upskill ไปพร้อมกับทีม
ที่สำคัญคือ Growth Mindset ไม่ควรเป็นเพียงสิ่งที่หัวหน้าบอกให้ลูกทีมมี แต่ควรเริ่มจากการที่หัวหน้าแสดงให้เห็นผ่านพฤติกรรมจริง

5 วิธีที่หัวหน้าสร้าง Growth Mindset ให้เป็นตัวอย่างของทีม
1. กล้ายอมรับว่ายังไม่รู้ แล้วชวนทีมเรียนรู้ไปด้วยกัน หัวหน้าไม่จำเป็นต้องรู้ทุกเรื่อง การกล้าพูดว่า “เรื่องนี้ยังไม่เคยทำ เรามาช่วยกันหาวิธีไหม” จะช่วยสร้างพื้นที่ปลอดภัย ให้ลูกทีมรู้สึกว่าความไม่รู้ไม่ใช่เรื่องน่าอาย และเปิดใจเรียนรู้ร่วมกันได้เต็มที่
2. เลิกหาคนผิด แล้วชวนกันหาทางแก้ เมื่อเกิดข้อผิดพลาด ให้เปลี่ยนจากคำตำหนิมาเป็นคำถาม เช่น “ตรงไหนที่พลาดไป” และ “ครั้งหน้าเราจะป้องกันอย่างไร” การโฟกัสที่ทางออกมากกว่าตัวบุคคล จะทำให้ทีมกล้าพูดความจริงและเรียนรู้จากความผิดพลาด
3. รับ Feedback จากลูกทีมอย่างเปิดใจ เปิดโอกาสให้ลูกทีมสะท้อนวิธีทำงานหรือการบริหารของคุณบ้าง การที่หัวหน้าแสดงให้เห็นว่าตัวเองก็พร้อมปรับปรุงและรับฟัง จะทำให้ลูกทีมเห็นว่าการรับ Feedback เป็นเรื่องปกติของคนทำงาน
4. ชื่นชมวิธีคิดและความพยายาม ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์ เปลี่ยนจากคำชมทั่วไปอย่าง “เก่งมาก” มาเป็นคำชมที่มองเห็นกระบวนการ เช่น “ชอบวิธีคิดแก้ปัญหาตรงนี้มาก” หรือ “เห็นถึงความตั้งใจที่กล้าลองวิธีใหม่ๆ” การให้คุณค่ากับความพยายามจะช่วยปลูกฝังให้ทีมเชื่อมั่นว่า ทุกความตั้งใจและการเรียนรู้คือคีย์สำคัญของการเติบโต
5. กล้าลองวิธีใหม่ และสร้างพื้นที่ให้ทีมได้ทดลอง แสดงให้เห็นเป็นตัวอย่างด้วยการลองใช้ระบบใหม่หรือปรับวิธีทำงานเดิมๆ พร้อมเปิดโอกาสให้ลูกทีมได้ปล่อยของ แม้ผลลัพธ์บางครั้งอาจไม่สำเร็จ แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือบทเรียนที่ทำให้ทีมเก่งขึ้นกว่าเดิม
หัวหน้าจะเริ่มสร้าง Growth Mindset ในทีมได้อย่างไร?
การสร้าง Growth Mindset ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการจัดอบรมครั้งใหญ่ แต่อาจเริ่มจากพฤติกรรมเล็กๆ ที่หัวหน้าทำเป็นประจำ เช่น
เปลี่ยนจากการถามว่า ใครเป็นคนทำพลาด? เป็น เกิดอะไรขึ้น และเราจะแก้ไขอย่างไร?
เปิดโอกาสให้ลูกทีมเสนอความคิดเห็นก่อนตัดสินใจ
พูดคุยกับลูกทีมถึงสิ่งที่เรียนรู้จากงานแต่ละชิ้น
ให้ Feedback ที่ช่วยให้เห็นแนวทางพัฒนา ไม่ใช่เพียงบอกว่าทำอะไรผิด
ยอมรับความผิดพลาดของตัวเองและแสดงให้ทีมเห็นว่าความผิดพลาดสามารถนำไปสู่การเรียนรู้ได้
เมื่อหัวหน้าทำสิ่งเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง Growth Mindset ก็จะค่อยๆ กลายเป็นวิธีทำงานของทีมโดยธรรมชาติ
FAQ : คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Growth Mindset
Q1 : หัวหน้าที่มี Growth Mindset ต้องไม่ตำหนิลูกทีมเลยหรือไม่?
A : ไม่จำเป็น แต่ควรแยกให้ออกระหว่างการตำหนิกับการให้ Feedback เพื่อพัฒนา หากเกิดข้อผิดพลาด หัวหน้าสามารถพูดถึงปัญหาและผลกระทบได้อย่างตรงไปตรงมา พร้อมช่วยหาวิธีป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ
Q2 : ถ้าลูกทีมทำผิดซ้ำๆ ควรใช้ Growth Mindset อย่างไร?
A : Growth Mindset ไม่ได้หมายความว่าต้องยอมรับความผิดพลาดซ้ำๆ โดยไม่จัดการ หัวหน้าควรหาสาเหตุว่าลูกทีมยังขาดความรู้ ทักษะ หรือความเข้าใจตรงไหน จากนั้นกำหนดแนวทางพัฒนาและติดตามผลอย่างเหมาะสม
Q3 : หัวหน้าจะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองมี Growth Mindset?
A : ลองสังเกตตัวเองจากวิธีรับมือกับความผิดพลาดและ Feedback หากสามารถยอมรับข้อเสนอแนะ เปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ และพร้อมปรับวิธีทำงานเมื่อวิธีเดิมไม่ได้ผล นั่นเป็นสัญญาณที่ดีของ Growth Mindset
Q4 : Growth Mindset ช่วยสร้างทีมที่ดีขึ้นได้อย่างไร?
A : เมื่อหัวหน้าเป็นตัวอย่างของการเรียนรู้และเปิดรับ Feedback ลูกทีมก็มีโอกาสรู้สึกปลอดภัยในการถาม แสดงความคิดเห็น และยอมรับข้อผิดพลาดมากขึ้น ซึ่งช่วยสร้างบรรยากาศการทำงานที่เอื้อต่อการพัฒนาทีม
สรุป Growth Mindset เริ่มได้จากการเปลี่ยนวิธีคิด
Growth Mindset คือแนวคิดที่เชื่อว่าความสามารถและทักษะสามารถพัฒนาได้ผ่านการเรียนรู้ การลงมือทำ และการเปิดรับข้อผิดพลาด หัวหน้างานจึงมีบทบาทสำคัญในการสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ สนับสนุนการพัฒนา และช่วยให้ทีมกล้าลองสิ่งใหม่ๆ
เมื่อคนในทีมมี Growth Mindset องค์กรก็มีโอกาสเติบโตและปรับตัวได้ดีขึ้นในโลกการทำงานที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ
สามารถเริ่มต้นใช้งาน JobFinFin ได้ที่ https://company.jobfinfin.com/register หรือหากต้องการสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการลงประกาศงาน สามารถติดต่อ JobFinFin ได้ที่ LINE @JobFinFin
